Wanneer moet u uw matras vervangen?
Zeven tot tien jaar, zegt vrijwel iedere beddenwinkel. Wij hebben gezocht naar het onderzoek achter dat advies, en dat bestaat niet.
Er is geen wetenschappelijke basis voor een vervangingstermijn in jaren. Dat een matras mechanisch veroudert, is gemeten, maar het effect is bescheiden. Vervang uw matras wanneer het u niet meer goed ondersteunt of wanneer u er klachten van krijgt, niet omdat de kalender het zegt.
De regel van zeven tot tien jaar heeft geen bron
Wij zijn gaan zoeken naar de herkomst van dit advies. Er bestaat geen systematische overzichtsstudie en geen gerandomiseerd onderzoek naar matrasleeftijd of het juiste vervangingsmoment. Wie online zoekt, komt vrijwel uitsluitend bij webshops en fabrikanten uit.
Dat maakt het advies niet per se onzinnig, maar het is een vuistregel uit de branche en geen wetenschappelijke bevinding. Als iemand u vertelt dat onderzoek aantoont dat u uw matras na acht jaar moet vervangen, klopt dat niet.
Wat er wel is gemeten aan veroudering
In 2024 werden een matras met schuimkern en een matras met pocketvering in een laboratorium tienduizenden belastingcycli lang getest, met tussentijdse metingen van hardheid en hoogte. Beide verouderden meetbaar, maar bescheiden: het matras met schuimkern verloor bijna vier millimeter hoogte, het matras met pocketvering bijna drie millimeter en werd licht zachter.[1]
De onderzoekers noemen hun eigen resultaten voorlopig, en terecht: het ging om twee matrassen. Bovendien simuleert zo'n machine alleen mechanische belasting, geen transpiratie, lichaamswarmte of jarenlang gebruik door twee mensen die elk op hun eigen helft liggen.
Het hygiëneargument klopt niet
Een veelgehoord verkoopargument is dat een oud matras vol huisstofmijt zit. Dat is op zichzelf waar, maar vervangen lost het niet op. In een onderzoek waarin zes nieuwe matrassen twee jaar werden gevolgd, was het allergeenniveau al na vier maanden significant gestegen, waarna het gelijk bleef. De onderzoekers concluderen dat er weinig reden is om mijtallergische patiënten te adviseren hun matras te vervangen.[3] Een goede hoes en de aanpak van de hele slaapkamer doen meer.
Waarom mensen zich toch beter voelen na vervanging
In het onderzoek dat het vaakst wordt aangehaald, sliepen 59 mensen vier weken op hun eigen bed, gemiddeld negen en een half jaar oud, en daarna vier weken op een nieuw bed. Zij rapporteerden flink minder rugpijn en betere slaap.[2]
Alleen: er was geen controlegroep, niemand was geblindeerd, alles berustte op zelfrapportage en de deelnemers mochten het nieuwe bed houden. Het onderzoek werd betaald door de Amerikaanse matrassenbranche. Dat maakt het niet waardeloos, maar het is te zwak om er een vervangingsadvies op te bouwen.
Hoe wij het dan wel bekijken
Het eerlijke antwoord is dat leeftijd niet de juiste maat is. Twee matrassen van dezelfde leeftijd kunnen er totaal anders aan toe zijn, afhankelijk van gewicht, gebruik, onderhoud en of er een topper op lag. Kijk naar wat u ziet en voelt, niet naar het jaartal.
Signalen die er wel toe doen
- Een kuil die na het opstaan zichtbaar blijft. Dat is verlies van ondersteuning, niet van comfort.
- U wordt stijf of pijnlijk wakker en dat verdwijnt in de loop van de ochtend, terwijl u elders wel goed slaapt.
- U slaapt merkbaar beter in een hotel of logeerbed. Dat is een bruikbare aanwijzing.
- U rolt vanzelf naar het midden, of u en uw partner rollen naar elkaar toe.
- Het matras kraakt, piept of voelt ongelijk aan als u er met uw hand overheen strijkt.
- Leeftijd op zich is geen reden. Een goed onderhouden matras van twaalf jaar kan beter zijn dan een versleten exemplaar van zes.
Bronnen
Dit artikel is gebaseerd op onderstaande publicaties. Waar de bewijskracht beperkt is of waar een onderzoek door de branche is betaald, staat dat er expliciet bij.
doi.org/10.3390/app142110016
doi.org/10.1016/j.jcm.2008.09.002
doi.org/10.1111/j.1365-2222.1996.tb00520.x
Deze pagina geeft algemene informatie over slaapcomfort en vat wetenschappelijk onderzoek samen. Het is geen medisch advies en geen diagnose. Houden uw klachten langer aan, neem dan contact op met uw huisarts of fysiotherapeut.
Liever advies op uw situatie?
Onderzoek geeft richting, maar uw lichaam heeft het laatste woord. In onze showroom in Tilburg ligt u rustig op verschillende uitvoeringen, zodat u zelf voelt wat past.